De Oostenrijkse gletsjers kunnen deze zomer opnieuw hard worden geraakt. Gletsjeronderzoeker Andrea Fischer van de Oostenrijkse ‘Akademie der Wissenschaften’ verwacht dat de smelt dit jaar mogelijk veel sterker uitpakt dan in gemiddelde zomers van de afgelopen jaren. De oorzaak ligt in een ongunstige combinatie van een droge winter, een droog voorjaar, hoge temperaturen eind mei en mogelijk een warme zomer onder invloed van El Niño.
In het kort:
- Oostenrijkse gletsjers kunnen deze zomer extra veel ijs verliezen.
- De winter en het voorjaar waren op veel plekken te droog.
- De sneeuwlaag die gletsjers beschermt, verdwijnt nu snel.
- Verse sneeuw in mei was volgens de expert onvoldoende als beschermlaag.
- De ijsmassa kan lokaal tot drie keer sterker afnemen dan in gemiddelde zomers.
Beschermende sneeuwlaag verdwijnt snel
Op dit moment ligt er op veel gletsjers nog oude wintersneeuw. Die laag is belangrijk, omdat sneeuw het onderliggende gletsjerijs beschermt tegen zon en warmte. Zodra die sneeuw verdwenen is, komt blank ijs bloot te liggen en gaat de smelt veel sneller. Volgens gletsjeronderzoeker Andrea Fischer is precies dat de komende weken een groot risico. Door het droge voorjaar en de hoge temperaturen eind mei kan de beschermende laag snel verdwijnen. Daardoor begint de echte ijssmelt mogelijk vroeg in het seizoen.
Winter en voorjaar waren te droog
De waarschuwing past bij het beeld van afgelopen winter in de Alpen. Die verliep in veel regio’s mild en droog, met op veel plekken weinig natuurlijke sneeuw. Ook het voorjaar bracht niet genoeg neerslag om dat tekort te herstellen.
Tijdens Eisheiligen in mei viel er in de hogere delen van de Alpen nog wel verse sneeuw. Toch was die volgens Fischer niet voldoende om een stevige beschermlaag op de gletsjers op te bouwen. Voor het oog leverde de sneeuwval tijdelijk winterse beelden op, maar voor de gletsjers was het effect beperkt.
Lees ook: Alpenwinter 2025/2026 bij de vijf sneeuwarmste sinds 1991
Mogelijk drie keer zoveel smelt
Als de zomer warm verloopt, kan het ijsverlies volgens Fischer flink oplopen. In het slechtste geval zou er dit jaar tot drie keer zoveel gletsjerijs kunnen verdwijnen als in gemiddelde zomers van de afgelopen jaren. Vooral kleinere en lager gelegen gletsjers zijn kwetsbaar. In Salzburg zijn onder meer de gletsjerresten op de Hochkönig, het Goldbergkees bij de Rauriser Sonnblick en het Schlapperebenkees bij Sportgastein voorbeelden van gebieden waar de veranderingen de laatste jaren goed zichtbaar zijn.
Nieuwe gletsjermeren en steeds meer blank ijs
De ontwikkeling is niet nieuw, maar gaat op sommige plekken snel. In de zomer van 2025 waren op verschillende Salzburger gletsjers al vroeg in het seizoen grote stukken blank ijs zichtbaar. Ook ontstonden of groeiden nieuwe smeltwatermeren, onder meer bij het Großer Goldbergkees en het Schlapperebenkees.
Bij de Übergossene Alm op de Hochkönig is van de ooit grote plateaugletsjer nog maar weinig over. Daar liggen tegenwoordig vooral losse ijsvelden verspreid over het massief.
El Niño kan zomer extra warm maken
Een extra factor is El Niño, een weerfenomeen in de Stille Oceaan dat wereldwijd invloed kan hebben op weerpatronen. Volgens Fischer kan dit bijdragen aan een bijzonder warme zomer in Europa. In combinatie met de al zwakke sneeuwbasis op de gletsjers zou dat slecht nieuws zijn voor de Alpen.
Gletsjersmelt heeft grote gevolgen
Sterke gletsjersmelt is niet alleen zichtbaar in het landschap, maar kan ook gevolgen hebben voor routes, rotswanden en hoogalpiene veiligheid. Waar ijs verdwijnt, komen losse stenen, puin en nieuwe meren vrij. Bergsporters kunnen daardoor te maken krijgen met veranderende omstandigheden, instabiele passages en routes die sneller gevaarlijk worden.
