De Alpen krijgen vanaf halverwege deze week opnieuw met extreme hitte te maken. In de dalen kunnen de temperaturen oplopen tot ver boven de 35 °C, terwijl de vorstgrens in de westelijke Alpen richting 5000 meter stijgt. Voor de toch al kwetsbare gletsjers betekent dat opnieuw dagen met intensieve smelt. Nog slechts drie gebieden bieden momenteel zomerskiën aan.
In het kort
- Vanaf halverwege deze week wordt de vierde hittegolf van deze zomer verwacht.
- In delen van het Alpengebied kan het kwik tot in de hoge 30 graden oplopen.
- De vorstgrens stijgt in de westelijke Alpen mogelijk tot bijna 5000 meter.
- Alleen Cervinia/Zermatt, Saas-Fee en Passo Stelvio bieden nog zomerskiën aan.
Nieuwe hittegolf vanaf halverwege de week
Na een iets koelere periode in het weekend loopt de temperatuur in de Alpen vanaf woensdag opnieuw snel op. Vooral in de westelijke Alpen wordt een zeer warme luchtmassa verwacht. In de lagere dalen kunnen de maximumtemperaturen plaatselijk tot in de hoge 30 graden stijgen.
Volgens weerspecialisten kan de vorstgrens daarbij richting 5000 meter gaan. Dat betekent dat de temperatuur in de vrije atmosfeer zelfs rond de hoogte van de hoogste Alpentoppen tijdelijk boven het vriespunt kan uitkomen. De komende hitte volgt op drie eerdere, vrijwel aaneengesloten hittegolven in Europa. Juni 2026 was de warmste junimaand ooit gemeten in West-Europa.
Wat betekent een vorstgrens van bijna 5000 meter?
De vorstgrens, ook wel het nulgradenniveau genoemd, is de hoogte waarop in de vrije atmosfeer een temperatuur van 0 °C wordt gemeten. Onder die grens is de lucht doorgaans warmer, erboven kouder. De sneeuwgrens ligt bij neerslag vaak lager en is dus niet precies hetzelfde.
Wanneer de vorstgrens tot bijna 5000 meter stijgt, is vrijwel het volledige Alpengebied aan positieve temperaturen blootgesteld. Ook op de hoogste gletsjers ontbreekt dan ’s nachts de gebruikelijke vorst die de sneeuwlaag opnieuw hard en stevig maakt.
De pistes worden daardoor sneller zacht en nat. Later op de ochtend ontstaan geulen, smeltwater en een onregelmatige ondergrond. Gletsjerspleten worden groter en sneeuwbruggen die ze afdekken kunnen verzwakken.
Nog maar drie gletsjergebieden open
Op dit moment kan in de Alpen nog op drie locaties worden geskied en gesnowboard: in het grensoverschrijdende gletsjergebied van Cervinia en Zermatt, in Saas-Fee en op de Stelviopas in Italië. Ook daar zijn de omstandigheden minder goed dan normaal voor eind juli. Het is niet zeker of alle gebieden die normaal langer doorgaan, hun zomerseizoen daadwerkelijk volgens planning kunnen afmaken.
Cervinia en Zermatt
Bij Cervinia en Zermatt is het zomergebied nog open, maar de skidag is vanwege de hoge temperaturen al ingekort. De pistes sluiten momenteel om 12.00 uur in plaats van 13.00 uur. De laatste mogelijkheid voor skiërs om omhoog te gaan is om 10.00 uur. Door vroeg te openen proberen gletsjerskigebieden gebruik te maken van de koelste uren van de dag. Naarmate de zon hoger komt te staan, verslechtert de sneeuwkwaliteit snel.
Saas-Fee
Ook Saas-Fee biedt nog zomerskiën aan op de Mittelallalin. Tot en met 30 augustus staan de liften voor skiërs volgens de planning dagelijks tussen 07.00 en 12.00 uur open. Het seizoen zou daarna met steeds latere openingstijden moeten doorgaan tot en met 31 oktober. Of dat volledige programma haalbaar blijft, hangt sterk af van de temperaturen en de toestand van de gletsjer in augustus en september.
Passo Stelvio
Op de Stelviopas wordt momenteel van 07.30 tot 12.00 uur geskied. Voor trainingen kan onder voorwaarden al vanaf 05.00 uur worden gestart. De zomerskifaciliteiten staan vooralsnog tot het einde van juli gepland, waardoor het reguliere seizoen hier sowieso bijna afloopt.
Hintertux en Tignes al eerder dicht
De Hintertuxer Gletscher beëindigde het zomerskiën een week eerder dan de oorspronkelijke sluitingsdatum van 26 juli. De warmte en verslechterende sneeuwcondities maakten langer doorgaan niet verantwoord. Op de officiële liftstatus staat inmiddels dat er geen ski-exploitatie plaatsvindt. De herstart wordt pas eind september verwacht.
Eerder deze maand stopte ook Tignes voortijdig met zomerskiën op de Grande Motte-gletsjer. Daarmee verdwenen in korte tijd twee bekende mogelijkheden voor zomerskiërs uit het aanbod.
Hitte maakt ook bergbeklimmen gevaarlijker
De gevolgen beperken zich niet tot de skipistes. Door de langdurige warmte smelten sneeuw en ijs snel en warmt ook de ondergrond in het hooggebergte steeds verder op. Berggidsen in Zermatt adviseerden eerder deze maand om beklimmingen van de Matterhorn uit te stellen vanwege een verhoogd risico op steenslag. Aan de Italiaanse kant van de Mont Blanc stopten gidsen uit Courmayeur met het begeleiden van klanten over de klassieke route via de Miagegletsjer. De gletsjer bevat veel open spleten en het vinden van een veilige route is moeilijker geworden.
Het Zwitserse onderzoeksinstituut SLF bevestigt dat het dooien van permafrost steile rotswanden kan verzwakken. Smeltend ijs verliest zijn stabiliserende werking, terwijl water in scheuren de wrijving kan verminderen en de druk kan verhogen. Daarmee neemt de kans op steenslag en grotere rotsverschuivingen toe.
Tijdelijke afkoeling helpt nauwelijks
Op de hoogste gletsjers kan de koelere lucht van gisteren en vandaag lokaal een beetje verse sneeuw hebben gebracht. Dat levert hooguit een tijdelijke verbetering op. De nieuwe warmte valt boven op een zomer waarin de gletsjers al meerdere langdurige smeltperiodes hebben doorstaan.
Voor zomerskiërs betekent dit dat openingstijden en pisteaanbod van dag tot dag kunnen veranderen. Vroeg starten wordt steeds belangrijker, terwijl skigebieden liften en pistes onmiddellijk kunnen sluiten zodra de ondergrond niet langer veilig is.
De huidige verwachting maakt vooral duidelijk hoe kwetsbaar zomerskiën inmiddels is geworden. Zelfs boven 3000 meter is een groot deel van de resterende sneeuw niet bestand tegen meerdere hittegolven en nachten zonder vorst.
Lees meer: Berggidsen stoppen beklimming Mont Blanc door hitte en instabiele gletsjer
