In de Franse Alpen zijn de afgelopen weken opvallend veel lawines, aardverschuivingen en rotsvallen gemeld. Wegen werden afgesloten, dorpen tijdelijk geïsoleerd en meerdere dodelijke ongevallen geregistreerd. Volgens experts is er geen sprake van een plotselinge explosie van risico’s, maar wél van een verschuiving in het moment waarop die risico’s optreden.
In het kort:
- De afgelopen weken veel lawines en rotsval in de (Franse) Alpen
- Dorpen tijdelijk afgesloten en wegen geblokkeerd
- Geen duidelijke toename van risico, maar wel eerdere verschuiving in seizoen
- Zachtere winters zorgen voor instabielere sneeuw in bepaalde periodes
Lawine sluit dorp af in Isère
Een lawine op de RD526 sloot recent de toegang tot het gehucht Le Rivier d’Allemond (Isère) af. Bewoners en vakantiegangers zaten tijdelijk vast en moesten deels per helikopter worden geëvacueerd. Het was geen uitzonderlijk incident. Ook elders in de Alpen kwamen lawines naar beneden, met dodelijke slachtoffers tot gevolg. Daarnaast moest in Frankrijk de belangrijke D1091 (tussen Grenoble en Briançon via de Col du Lautaret) worden afgesloten na rotsval.
Wat is er anders deze winter?
Volgens Serge Taboulot, voorzitter van het Institut des Risques Majeurs, is de situatie niet uitzonderlijk qua aantal lawines. Wat opvalt, is het tijdstip. In korte tijd viel er op grotere hoogte één tot twee meter sneeuw, gecombineerd met zeer natte neerslag onder ongeveer 1500 meter. Omdat de ondergrond niet langdurig kon bevriezen, ontbrak een stabiele, harde basislaag in het sneeuwdek. Normaal zorgt winterse kou voor bevriezing die hellingen stabiliseert. Dit seizoen bleef die langdurige vorstperiode grotendeels uit. Daardoor konden natte, zware lawines ontstaan, soms met een onvoorspelbaar verloop.
“Seizoen van risico’s verandert”
Volgens Taboulot moeten we wennen aan een verschuiving van het risicoseizoen in de bergen. Het voorjaar dient zich steeds eerder aan, met zachtere lucht en snellere dooi. Daardoor zien we verschijnselen die vroeger vooral in maart of april voorkwamen, nu al midden in de winter.
Belangrijk om te benadrukken: er is geen bewijs dat het totale lawinerisico sterk toeneemt. Het risico is volgens deskundigen globaal stabiel, mogelijk zelfs licht dalend. Alleen het moment waarop bepaalde typen lawines optreden verschuift.
Wintersporters merken het vooral bij zacht weer
Voor wintersporters zit het verschil vooral in de combinatie van veel sneeuw en snelle opwarming. Wanneer temperaturen oplopen en de zon krachtiger wordt, verandert het sneeuwdek sneller dan in klassieke koude winters.
Dat zie je terug in:
- natte, zware lawines die lager in het gebergte ontstaan
- instabiele hellingen kort na hevige sneeuwval
- grotere kans op rotsval bij dooi
- tijdelijke wegafsluitingen in bergdalen
Op de piste blijft skiën veilig zolang het skigebied open is en actief beveiligt. Buiten de piste is het deze winter bijzonder gevaarlijk en de vraag is of dat nog zal veranderen.
Lees meer: Veel zon, weinig sneeuw: winter in Tirol sluit opvallend warm af
