Hoewel we de woorden: ‘Schnitzel ‘en ‘Oostenrijk’ als één en één bij elkaar optellen, komt dit wintersportgerecht oorspronkelijk toch echt uit Italië. Wist je dat? Over de herkomst van de Schnitzel en nog veel meer interessante feitjes lees je in dit artikel.
In het kort:
- Een echte Wiener Schnitzel wordt traditioneel gemaakt van kalfsvlees.
- De Italiaanse cotoletta alla milanese wordt vaak genoemd als mogelijke voorloper, maar de exacte herkomst blijft onderwerp van discussie.
- Bestel je in Oostenrijk een schnitzel van varkensvlees, dan zie je vaak “Schnitzel Wiener Art” op de kaart.
- Op 9 september is het National Wiener Schnitzel Day.
- Voor wintersporters is vooral handig: let op de naam op de menukaart, het soort vlees en de bereiding.
Waar komt de Schnitzel vandaan?
Zoals ik al even benoemde komt de Schnitzel dus helemaal niet uit Oostenrijk. Er zijn meerdere verhalen over de herkomst van de Schnitzel te vinden op het internet en deze kwam het meest naar voren. Hoewel er geen concrete bewijzen zijn dat dit het officiële verhaal is, klinkt het wel aannemelijk!
De eerste vermelding van de Schnitzel was in 1148. De aartsbisschop van Milaan beschreef een aantal gerechten in een bevel. Als derde gang werd daarin ‘Cotoletta alla Milanese’ genoemd, wij kennen dit als Schnitzel. De Basiliek van Sint-Ambrosius is dus de geboorteplaats van de Schnitzel. Sinds de 16e eeuw bakken Italiaanse chefs al vlees in broodkruim en diverse bronnen melden dat de Schnitzel pas in 1857 in de Oostenrijkse keuken opdook. De legeraanvoerder Josef Radetzky zou de Schnitzel ontdekt hebben, nam het recept mee naar het hof in Wenen en gaf deze aan de keizer. Zo is de Wiener (Weense) Schnitzel geboren.
Waarom is schnitzel zo populair op wintersport?
Schnitzel past precies bij wat je na een ochtend skiën zoekt: warm, vullend en snel op tafel. De combinatie van krokante paneerlaag, mals vlees en simpele bijgerechten werkt goed in een berghut waar veel wintersporters tegelijk aanschuiven. Ook praktisch: schnitzel is herkenbaar. Zelfs als je de menukaart niet volledig begrijpt, weet je meestal wat je krijgt. Zeker in Oostenrijk, Zuid-Duitsland en delen van Italië staat het gerecht bijna overal op de kaart.
Zo herken je een goede schnitzel
Een goede schnitzel is dun, krokant en goudbruin. De paneerlaag mag niet zompig zijn en hoort losjes om het vlees te zitten. In Oostenrijk noemen ze dat ook wel het “souffleren” van de korst: de paneerlaag komt tijdens het bakken iets los van het vlees.
Let hierop als je bestelt:
- De schnitzel is dun uitgeslagen, maar niet droog.
- De korst is licht en krokant, niet vet en zwaar.
- Er zit citroen bij voor frisheid.
- De bijgerechten zijn simpel: aardappelsalade, peterselieaardappels of friet.
- Op de kaart staat duidelijk welk vlees is gebruikt.
Interessante feitjes over de Schnitzel
Hoe goed ken jij dit populaire wintersportgerecht?
› Zo maak je Wiener Schnitzel volgens traditioneel recept
Wiener Schnitzel of Schnitzel Wiener Art?
Dit is misschien wel het belangrijkste verschil als je in Oostenrijk op de menukaart kijkt.
| Op de menukaart | Wat betekent het meestal? | Handig om te weten |
|---|---|---|
| Wiener Schnitzel | Schnitzel van kalfsvlees | De klassieke versie |
| Schnitzel Wiener Art | Schnitzel op Weense wijze, vaak van varkensvlees | Goedkoper en veelvoorkomend |
| Putenschnitzel | Schnitzel van kalkoen | Lichter alternatief |
| Hühnerschnitzel | Schnitzel van kip | Kom je steeds vaker tegen |
Van origine hoort een Wiener Schnitzel dus van kalfsvlees te zijn. Omdat kalfsvlees duurder is, serveren veel berghutten en restaurants ook schnitzels van varkensvlees, kip of kalkoen. Die kunnen heerlijk zijn, maar officieel is dat niet hetzelfde als de klassieke Wiener Schnitzel.
Kalfs- of varkensvlees?
Van origine wordt de Schnitzel gemaakt van kalfsvlees, pas later werden er ook Schnitzels van varkensvlees gemaakt. Waarom er een tweede soort vlees geïntroduceerd werd? Varkensvlees is een stuk goedkoper dan kalfsvlees. Inmiddels zie je nog veel meer varianten, bijvoorbeeld ook de kipschnitzels. Maar de échte originele Wiener Schnitzel wordt nog altijd gemaakt van kalfsvlees. Alle andere Schnitzels mogen daarom dus officieel ook niet Wiener Schnitzel genoemd worden.
Een platte Schnitzel
Om een mooie platte Schnitzel als eindresultaat te krijgen moet je de rand van het vlees insnijden. Maak lang de rand om de drie centimeter een kleine inkeping, voordat je de Schnitzel plat slaat. Zo voorkom je dat je Schnitzel in de pan als een ‘bakje’ opkrult.
Schnitzeldag
Wist je dat het op 9 september officieel Schnitzeldag is? Op deze dag wordt er een eerbetoon gebracht aan het wintersportgerecht. Eet jij op 9 september vanaf nu ook een Schnitzel?
Figlmüller in Wenen
Het restaurant Figlmüller in Wenen staat bekend als dé plek om een Wiener Schnitzel te eten. De keten heeft twee restaurants: Lugeck en Figls. Bestel je hier een Schnitzel dan kun je je voorbereiden op een flinke hap. De goudbruin gebakken stukken vlees zijn even groot als het bord en hebben een diameter van ongeveer 30 centimeter! Al 115 jaar worden hier Wiener Schnitzels geserveerd.
260 miljoen Schnitzels
In Oostenrijk eet men 260 miljoen Schnitzels per jaar, dat zijn meer dan 30 stuks per persoon. Hoeveel zou jij er op krijgen in een jaar?
Frituren of bakken?
Heb jij je Schnitzel het liefst gefrituurd of gebakken? Volgens het officiële recept van de Wiener Schnitzel wordt deze gebakken. Niet in normale boter, maar in Schmalz. Enig idee wat dit is? Het is dierlijk vet. In het Nederlands wordt het ook wel reuzel of smout genoemd.
Besteltip voor je volgende wintersport
Wil je de echte klassieker proeven? Bestel dan expliciet een Wiener Schnitzel van kalfsvlees. Wil je vooral een goede, betaalbare berghutlunch, dan is een Schnitzel Wiener Art vaak prima. Ben je binnenkort onderweg naar Oostenrijk, Duitsland of Italië? Kijk dan niet alleen naar het skigebied, maar ook naar de hutten onderweg. De beste schnitzel eet je vaak niet in het drukste bergrestaurant, maar in een kleinere hut net naast de hoofdpiste.
Veelgestelde vragen over de Schnitzel
Wat betekent Schnitzel Wiener Art?
Dat betekent letterlijk: schnitzel op Weense wijze. De bereiding lijkt op die van een Wiener Schnitzel, maar het vlees is vaak varkensvlees in plaats van kalfsvlees.
Is Wiener Schnitzel altijd van kalfsvlees?
Traditioneel wel. Een klassieke Wiener Schnitzel wordt gemaakt van kalfsvlees. Schnitzels van varkensvlees, kip of kalkoen kunnen op dezelfde manier worden bereid, maar heten dan meestal anders.
Komt schnitzel uit Italië of Oostenrijk?
Dat hangt af van wat je precies bedoelt. De Italiaanse cotoletta alla milanese wordt vaak genoemd als mogelijke voorloper. De Wiener Schnitzel zoals we die nu kennen, is vooral verbonden met Wenen en de Oostenrijkse keuken.
Wat eet je bij schnitzel?
Klassiek zijn aardappelsalade, peterselieaardappels, komkommersalade of een partje citroen. In skigebieden krijg je er ook vaak friet bij.
