De Alpen kennen momenteel uitzonderlijk winterweer, met grote hoeveelheden verse sneeuw, stormachtige wind en een onstabiel sneeuwdek dat het lawinegevaar sterk verhoogt. In grote delen van de Franse, Zwitserse, Italiaanse en ook Oostenrijkse Alpen geldt momenteel een verhoogd tot hoog risico op lawines, en in sommige gebieden zelfs de hoogste waarschuwingsniveau’s van het seizoen. Dat heeft directe gevolgen voor wintersporters – op en naast de piste. In dit artikel lees je wat dit voor jou betekent.
In het kort:
- In delen van Frankrijk, Zwitserland, Oostenrijk en Noord-Italië geldt momenteel lawinegevaar niveau 3 tot 4 (lokaal gold tijdelijk 5) na enorme sneeuwval en storm.
- Op geopende en geprepareerde pistes is skiën in principe veilig, dankzij actieve lawinecontrole en preventieve explosies.
- Off-piste skiën wordt sterk afgeraden, zelfs met lawine-uitrusting (pieper, schep, sonde).
- Volg altijd lokale waarschuwingen, respecteer sluitingen en blijf binnen de gemarkeerde zones.
Wat is de huidige situatie?
Frankrijk
In de Franse Noord-Alpen – onder meer in de departementen Savoie, Haute-Savoie en Isère – geven de lokale weerdiensten lawinewaarschuwingen af op niveau 4 van 5, wat staat voor groot risico. Op sommige momenten en in delen van de bergen was vorige week het gevaar zelfs naar het maximale niveau 5 opgeschaald, wat zeer zeldzaam en uitzonderlijk is. Onder deze omstandigheden kunnen lawines vanzelf loskomen en zelfs dalen bereiken. Dit is niet alleen gevaarlijk voor wintersporters, maar ook voor wegen, liften en infrastructuur.
Zwitserland
Ook in de Zwitserse Alpen meldt het Zwitserse sneeuw- en lawineonderzoeksinstituut (SLF) dat het sneeuwdek zeer onstabiel is, met nieuw gevallen sneeuw en windverplaatste plakken die op zwakke lagen rusten. Daardoor blijven lawines makkelijk te triggeren – vooral buiten de geprepareerde pistes. Op veel plekken geldt hier momenteel een lawinegevaar 4.
Italië
In delen van Noord-Italië, zoals de Aosta-Vallei en gebieden rond de Mont Blanc, waarschuwen reddingsdiensten eveneens voor groot lawinegevaar na verscheidene sneeuwstormen en eerdere incidenten waarbij al gewonden en doden vielen. Ook hier geldt veelal niveau 4 van 5.
Oostenrijk
In Oostenrijk variëren de risico’s per regio, maar ook daar zorgt sneeuwval en wind voor onrustige sneeuwlagen die het gevaar vergroten, vooral buiten de veilige zones. In onder andere de regio’s Arlberg, Allgäuer Alpen, Lechtaler Alpen, Mieminger Gebergte, Karwendel, Verwallgruppe en Silvretta geldt op dit moment een niveau 4.
Loop ik gevaar op de piste?
Op de geprepareerde en geopende pistes van skigebieden loop je in principe weinig risico op lawines. Skigebieden werken met lawine-experts die routes en pistes dagelijks controleren. Ze gebruiken preventieve technieken zoals gecontroleerde lawine-explosies om grote ophopingen weg te laten gaan vóór dat skiërs de helling opgaan. Dus: zolang je binnen de gemarkeerde en open pistes blijft, is de kans op direct lawinegevaar klein. Liften en afdalingen kunnen echter tijdelijk gesloten worden als de omstandigheden te riskant zijn.
Waar moet ik extra op letten?
Lawines ontstaan vooral als:
- sneeuwlagen onderling zwak zijn en nieuw gewicht krijgen (door verse sneeuw of windverplaatste sneeuwlagen),
- er sterke wind is die sneeuw ophoopt op bepaalde plekken,
- en er temperatuurwisselingen zijn die structuurverschillen in het sneeuwdek veroorzaken.
Bij deze omstandigheden zijn juist hellingen met hoeken tussen circa 30° en 45° het meest gevoelig, dit zijn steilere off-piste en freeride zones. Buiten de pistes skiën op dit soort plekken vergroot het risico dramatisch en is momenteel echt geen goed idee.
Hoe wordt mijn veiligheid gewaarborgd?
Skigebieden hebben meerdere lagen van veiligheidsmaatregelen:
- Dagelijkse lawinebulletins en weersvoorspellingen.
- Patrouilles en lawine-experts die gevaarlijke plekken inschatten.
- Preventieve lawine-explosies om losse sneeuw gecontroleerd te laten afgaan vóór openstelling.
- Sluiting van liften of pistes wanneer het te risicovol wordt.
Wat moet ik absoluut niet doen?
- Ga niet off-piste bij een hoog lawinegevaar zoals nu geldt. Ook niet net naast de piste, of onder de lift, dat kan net zo gevaarlijk zijn. Voor skiën en snowboarden is off-piste skiën echt het hoogste lawinegevaar dat kan gelden. Bij lawinegevaar 5 worden zelf (grote delen van) skigebieden gesloten.
- Negeer geen waarschuwingsborden of sluitingen van liften en pistes.
- Toch off-piste? Ga dan altijd met gids. Maar besef dat dit nooit zonder risico is. Sterker nog, recente tragedies tonen aan dat zelfs groepen begeleid door een instructeur konden worden meegesleurd in een lawine, met dodelijke afloop.
Hoe uitzonderlijk is deze situatie?
Lawinegevaar 4 komt vaker in het seizoen voor na veel sneeuwval. Lawinegevaar 5 komt echter slechts zelden voor en duidt op extreme omstandigheden door grote hoeveelheden verse sneeuw en onstabiele sneeuwstructuren. Zulke situaties ontstaan meestal alleen na intense sneeuwval gecombineerd met storm en wind, en kunnen zelfs wegen, infrastructuur en lagere hellingen beïnvloeden. Het huidige seizoen heeft al geleid tot tientallen slachtoffers door lawines in de Alpen, waaronder recente dodelijke ongevallen.
Kortom: op de piste bij geopende skigebieden is het risico beheersbaar dankzij uitgebreide veiligheidsmaatregelen. Maar buiten de gemarkeerde zones, vooral bij niveau 4 en 5, neemt het risico op levensbedreigende lawines sterk toe. Houd lokale waarschuwingen strikt aan, volg aanwijzingen van skigebieden en ga niet buiten de veilige gebieden bij verhoogd risico
Lees meer:
