Nieuw onderzoek: geen enkele skihelm beschermt bij snelheden boven de 50 km/u

Inmiddels skiet bijna iedereen met een skihelm. Dat is niet verplicht in alle landen, maar het overgrote deel van de wintersporters draagt er één. Toch blijkt uit nieuwe testen dat die vertrouwde helm ons veel minder beschermt dan we denken. Geen enkel getest model biedt voldoende bescherming bij snelheden die voor veel wintersporters heel normaal zijn.

Skihelmen zijn ontworpen voor 20 km/u

Een nieuw onderzoek heeft een probleem aan het licht gebracht: de wettelijke norm EN 1077 test skihelmen op impactsnelheden tot 20 km/u. Dat was ooit logisch, toen recreatief skiën langzamer en minder technisch was. Maar de realiteit op de piste is anno nu totaal anders. Volgens de Zwitserse ongevallenverzekering SUVA skiet 75% van de wintersporters sneller dan 50 km/u en bijna 1 op de 5 bereikt zelfs 75 km/u. Een helm die ontworpen is voor impacts van 20 km/u kan die hogere snelheden niet opvangen en dat blijkt duidelijk uit de testresultaten.

Testresultaten: geen enkel merk houdt stand boven 50 km/u

In Zwitserland werden 16 modellen van bekende merken getest, waaronder Oakley, Uvex, Atomic, Head, Salomon, Giro, POC en Wedze. De uitkomst was helder: geen enkel model kan een impact opvangen bij 50 km/u, of een frontale botsing tussen twee skiërs die elk 35 km/u skiën. Bij zulke snelheden kan een impactkrachtniveau ontstaan tot 2400 G. Dat is volgens biomechanische experts vergelijkbaar met een potentieel dodelijke klap.

Waarom de norm verouderd is

De huidige wettelijke norm test alleen lineaire klappen, terwijl het gevaar op de piste vaak veroorzaakt wordt door roterende impacts. Bijvoorbeeld als je schuin valt, of met je helm langs een hard oppervlak glijdt. Juist die draaiende beweging is extreem belastend voor hersenweefsel. Zelfs skihelmen met een zogenoemd MIPS-systeem bieden daarbij geen garantie. Het herkenbare gele stickertje zegt volgens deskundigen vooral iets over de aanwezigheid van het systeem, niet over de daadwerkelijke bescherming in zwaardere scenario’s.

Kunnen skihelmen in de toekomst wél beschermen bij 50 km/u?

Experts zijn eensgezind: volledig veilig maken tot 50 km/u is waarschijnlijk onmogelijk, maar de norm zou wel flink omhoog kunnen. Onderzoekers geloven dat skihelmen in de toekomst ongeveer dubbel zo sterk kunnen worden, mogelijk tot circa 40 km/u. Dat zou veel beter aansluiten op de snelheid waarmee gemiddelde skiërs tegenwoordig afdalen.

Fabrikanten reageren

Merken als Giro, POC, Head en Decathlon benadrukken dat hun skihelmen volledig voldoen aan de wettelijke veiligheidseisen. Ze wijzen erop dat de testen van RTS en andere media buiten de bestaande norm vallen. Helmen worden ontwikkeld om de meest voorkomende valpartijen te beschermen, maar niet tegen elk mogelijk scenario. Toch groeit de druk om de norm te moderniseren, omdat het recreatieve skiën door betere ski’s, bredere pistes en hogere snelheden enorm is veranderd.

Wat betekent dit voor jou als wintersporter?

De belangrijkste conclusie is duidelijk: een skihelm blijft absoluut noodzakelijk, maar biedt geen volledige bescherming bij extreme snelheden. Wintersporters moeten zich bewust zijn van hoe hard ze daadwerkelijk gaan. Op drukke pistes, bij slecht zicht of bij vermoeidheid wordt het risico op botsingen groter. Een helm verkleint het risico op ernstig letsel, maar neemt het niet weg. Juist daarom blijven factoren als snelheid, afstand houden en je jouden aan de FIS-pisteregels cruciaal.

Lees ook: ken jij de FIS-pisteregels?